Felsefe

    — Avamdan olan insanlar Hazreti İbrahim’i ateşin yakmadığına inanırlar. Bu olamaz. Çünkü ateşte yakma hassası vardır; mutlaka yakar. Halbuki İbrahim Aleyhisselamm hadisesini tevil etmek lazım. O kadar ateş yanar da bir insanı yakmaz mı? Bu şu demektir; İbrahim Aleyhisselam Allah’ın inayetiyle Nemrud’a galip geldi ve Nemrud’un gazabından kurtuldu, demektir. Kur’andaki ayetleri böylece te’vil etmek lazımdır, dedi.

    Şeyh-ul Ekber Muhiddin-i Arabi Hazretleri feylosofun konuşmalarını dinledikten sonra şöyle söyledi:

    — Siz ateşin yakmayacağını kabul etmiyorsunuz. Bizim maksadımız keramet göstermek değil ama, sizin bu husustaki inkarınızı kaldırmak isterseniz ben Hak Teâlâ’nın Kur’an-ı Kerim’de «Biz İbrahim’e ateşin yakmamasını emrettik ve O’na selam ettik» buyurmasının tevil götürmez doğruluğunu isbat edeyim, dedi ve içi ateş koruyla dolu mangalı tuttuğu gibi feylasofun eteğine boşalttı. Feylasof korkusundan sap – sarı kesilmişti. Muhiddin Arabi Hazretleri ise dileriyle feylasofun kucağındaki ateşi karıştırıyor ateşin bir feylâsofu bile Allah’ın izniyle yakmadığını isbat ediyordu. Bir müddet sonra ateşi tekrar mangala boşalttı ve feylasof’a:

    — Elini ateşe yaklaştır, dedi.

    Feylasof elini ateşe yaklaştırdı ki, ateş eskisi gibi yakıcılığını muhafaza ediyor.

    Şeyh-ül Ekber feylasof a şöyle dedi:

    — Ateşin yakıp yakmaması Allah’ın emriyledir. Allah (C.C.) dilerse ateş yakar dilerse yakmaz.

    Bu hadise karşısında itiraz edecek bir mahal bulamayan feylâzöf hakikati kabul edip iman tazeleyerek müslüman oldu.